Caspian News, 12 маусым. Қазақстанда азаматтарды орынсыз қаржылық тәуекелдерден қорғау және несие батпағына батудан сақтау мақсатында жаңа талаптар әзірленіп жатыр. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі екінші деңгейлі банктер, микроқаржы ұйымдары (МҚҰ) мен сақтандыру компанияларына қатысты бақылауды барынша күшейтуді ұсынды.
Жаңа ереже күшіне енген жағдайда, еліміздегі қаржы ұйымдары жылдар бойы қалыптасқан «несиені бәріне бірдей жаппай үлестіру» саясатынан ресми түрде бас тартуға мәжбүр болады.
Өнімді нарыққа шығармас бұрын зияны тексеріледі
Ұсынылып отырған реформа аясында қаржы институттарына бірнеше маңызды міндеттемелер жүктеледі:
-
🔍 Зияндылыққа алдын ала баға беру: Енді кез келген банк немесе МҚҰ жаңа қарыз түрін, несие өнімін немесе қаржылық қызметті нарыққа шығармас бұрын, оның халыққа және тұтынушының әмиянына тигізер «кері әсерін» алдын ала есептеп, баға беруге міндеттеледі.
-
🎯 Нақты мақсатты аудиторияны анықтау: Қаржы ұйымдары өз өнімдерінің нақты кімдерге (табыс деңгейі қандай азаматтарға) арналғанын нақты шегелеп көрсетуі тиіс. Егер ұсынылатын несиенің талаптары мен пайыздары клиенттің қазіргі қаржылық жағдайына сәйкес келмесе немесе қауіп төндірсе, оған бұл өнімді ұсынуға мүлдем тыйым салынады.
-
🗣️ «Тұзақсыз» қарапайым тіл: Тұтынушыларға кез келген қаржылық қызмет, оның ішінде жасырын пайыздар мен айыппұлдар туралы ақпарат ешқандай бүкпесіз, кішірейтілген қаріптерсіз («тұзақтарсыз»), қарапайым әрі ұғынықты тілде толық жеткізілуі шарт.
Реформаның басты мақсаты не?
Агенттік мамандарының айтуынша, бұл қадамның негізгі мақсаты — нарықтағы қатардагы азаматтардың мүддесін қорғауды заң жүзінде барынша күшейту. Әсіресе, соңғы жылдары трендке айналған халықтың шамадан тыс несие алып, мерзімі өткен берешектердің көбеюіне және азаматтардың банкроттық шегіне жетуіне жол бермеу болып табылады.
Бұл ережелер қаржы нарығының ашықтығын қамтамасыз етіп, агрессивті жарнамалар арқылы халыққа қажетсіз қарыздарды таңу деңгейін айтарлықтай төмендетеді деп күтілуде.
Тұтынушыларға маңызды кеңес:
Қандай да бір несие немесе қаржылық өнімді рәсімдемес бұрын, оның жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесіне (ЖТСМ) ерекше назар аударыңыз. Өз табысыңыз бен ай сайынғы төлем мүмкіндігіңізді нақты есептеп, шартнаманың әрбір тармағын мұқият оқып шығуды ұмытпаңыз. Күмәнді сұрақтар туындаса, бірден Агенттіктің 1459 ресми байланыс нөміріне хабарласуға құқығыңыз бар.