Caspian News, 3 тамыз. Қазақстанда соңғы жылдары алтын барлау жұмыстары күрт көбейіп, соған байланысты халық пен жер қойнауын пайдаланушылар арасындағы дау-дамай да жиілей түсті. Елдің әр өңірінен өзен арнасын заңсыз өзгерту, жайылымдық пен шабындықты бүлдіру, тек барлау лицензиясын алып, іс жүзінде алтын өндіру немесе оны жасырын өңдеу туралы арыз-шағымдар толастамай тұр.
📊 Статистика: Барлау лицензияларының күрт өсуі
Мемлекеттік статистикалық деректерге сүйенсек, елімізде қатты пайдалы қазбаларды барлауға берілген лицензиялар саны соңғы жылдары геометриялық прогрессиямен өскен:
-
2018 жыл: Бар болғаны 29 лицензия берілген.
-
2024 жыл: Олардың саны 606-ға жетті.
-
2025 жыл: Тағы 707 лицензия берілген.
Қазіргі таңда елімізде қатты пайдалы қазбалар бойынша 2 904 лицензия қолданыста болса, соның 2 777-сі тек барлауға, ал 127-сі ғана өндіруге арналған.
🌊 Кеңтарлаудағы жағдай: Өзен арнасы бұзылып, табиғатқа зиян келді
Осындай өткір мәселелердің бірі Абай облысы Жарма ауданындағы Кеңтарлау ауылында көтерілді. Ауыл тұрғындарының айтуынша, елді мекен маңында алтын барлау жұмыстарын жүргізген компания Қызылсу өзенінің бастауын қазып, өзен арнасын өзгертіп жіберген. Тұрғындар бұған дейін аудандық және облыстық әкімдіктерге, прокуратураға, Қаржылық мониторинг агенттігіне (ҚМА) және Ертіс бассейндік инспекциясына бірнеше рет шағымданғанымен, ешқандай нақты нәтиже болмағанын айтады.
Ауыл тұрғыны Нұрлан: «Жиналыста компания өкілдері тек геологиялық барлау жүргізетінін айтқан. Біз соған келісім бергенбіз. Бірақ кейін олардың алтын жуып жатқанын көрдік. Полиция шақырдық, жұмысшыларды алып кетті. Біз компаниядан алтын өндіруге рұқсат беретін құжатты көрсетуді талап еттік, бірақ ешкім көрсеткен жоқ».
🔍 Заңсыз қазба жұмыстарына қай компания жауапты?
Кеңтарлау тұрғындары ең алдымен жергілікті Оңтүстік-Батыс Қалба кен орнында алтын құрамды кен өндірген Orient Gold компаниясының атын атайды.
Дегенмен, ашық мемлекеттік тізілімдер мен бизнес-анықтамаларды зерделеу барысында ауыл маңында тағы екі компанияның барлау лицензиялары бар екені анықталды:
-
Orient Gold
-
Galian Gold Ltd
-
ASTANAGEOGARANT
Ашық деректерге сәйкес, ауылға ең жақын жаңа барлау учаскесі Orient Gold-қа емес, Galian Gold Ltd компаниясына тиесілі.
Осыған байланысты, тұрғындар шағымданып отырған экологиялық бұзушылықтар мен заңсыз алтын жуу жұмыстарын нақты қай компания жүргізіп жатқаны, оның алтын өндіруге рұқсаты бар-жоғы әзірге белгісіз. Бұл сұрақтарға лицензия берген тиісті министрлік, экология органдары мен жергілікті әкімдік ресми түрде жауап беруі тиіс.