Caspian News, 23 маусым. Жаһандық энергетика нарығы мен халықаралық қатынастар жүйесінде сенсациялық өзгеріс орын алды. АҚШ Қаржы министрлігінің Шетелдік активтерді бақылау басқармасы (OFAC) көпжылдық қатаң санкциялық текетірестен кейін алғаш рет Иран мұнайы мен мұнай өнімдерін халықаралық саудаға шығаруға ресми түрде уақытша рұқсат берді.
Бұл қадам Вашингтон мен Тегеран арасындағы экономикалық текетіресті бәсеңдетуге бағытталған ірі саяси бұрылыс ретінде бағаланып отыр.
60 күндік лимит және АҚШ долларымен есеп айырысу
АКШ тарапынан берілген бұл арнайы лицензияның мерзімі шектеулі және өзіндік қатаң шарттары бар:
-
⏳ Уақытша лимит: Лицензия ағымдағы жылдың 21 тамызына дейін (тура 60 күн) ғана жарамды. Осы уақыт ішінде екі ел өткен аптада қол қойылған меморандум аясындағы барлық даулы мәселелерді реттеп, тұрақты келісімге келуі тиіс;
-
💵 Доллар рекорды: Экспорттық келісімшарттар бойынша операцияларды АҚШ долларымен жүргізуге ресми рұқсат берілді;
-
🛒 Тікелей импорт: Иран шикізатын тек үшінші елдер ғана емес, қажет болған жағдайда АҚШ компанияларының өзі де тікелей импорттай алады. Бұл жеңілдік тіпті бұған дейін санкциялық «қара тізімге» іліккен кейбір ирандық ұйымдар мен тұлғаларға да қатысты қолданылмақ.
Геосаяси шектеулер мен «қара тізім»
Лицензияда бұрын-соңды болмаған жеңілдіктер қаралғанымен, Вашингтон өзінің сыртқы саяси доктринасына сай бірқатар геосаяси шектеулерді қатаң сақтап қалды. Иран мұнайын келесі бағыттар мен аймақтарға жеткізуге мүлдем тыйым салынады:
-
🇰🇵 Солтүстік Корея (КХДР);
-
🇨🇺 Куба Республикасы;
-
🇷🇺 Украинаның Ресей бақылауындағы аумақтары (соның ішінде аннексияланған Қырым түбегі).
Ормуз бұғазы және бұғатталған миллиардтар
АҚШ пен Иран арасындағы алғашқы тікелей диалог нәтижесінде тараптар жаһандық қауіпсіздік пен қаржы саласындағы екі маңызды күретамырды талқылады. Біріншісі — әлемдік мұнай тасымалының басты транзиттік нүктесі саналатын Ормуз бұғазы арқылы халықаралық танкерлердің қауіпсіз әрі кедергісіз өту тетігін жасау. Екіншісі — Иранның шетелдік банктерде заңсыз бұғатталып келген ауқымды қаржылық активтерін қайтару мәселесі.
Иран Сыртқы істер министрі Аббас Аракчи бұл бағыттар бойынша негізгі стратегиялық шешімдердің өзара келісілгенін және алдағы уақытта дипломатиялық процесстен тек оң нәтиже күтетіндерін ресми мәлімдеді.
АҚШ-тың Иран мұнайына берген лицензиясының негізгі детальдары:
| Лицензияның жарамдылық мерзімі | Ұсынылған басты жеңілдіктер | Қатаң тыйым салынған бағыттар | Талқыланған негізгі маңызды мәселелер |
| ⏱️ 21 тамызға дейін(60 күндік өтпелі кезең). | • 💵 АҚШ долларымен есеп айырысу;• 🇺🇸 АҚШ компанияларының тікелей сатып алу құқығы. | • 🇰🇵 Солтүстік Корея;• 🇨🇺 Куба;• 🇷🇺 Қырым және Украинаның РФ бақылауындағы аймақтары. | • 🚢 Ормуз бұғазындағы танкерлер қауіпсіздігі;• 💰 Иранның бұғатталған активтерін босату. |