Caspian News, 23 шілде. Қазақстанда тұтынушылардың құқықтарын қорғауға және «сұр» импорт пен алаяқтыққа қарсы күресті күшейтуге бағытталған жаңа заңнамалық нормалар күшіне енді. Енді заңсыз әкелінген және «мәселесі бар» ұялы телефондарды дәстүрлі де, интернет-дүкендерде де сатуға ресми түрде қатаң тыйым салынды.
Бұл өзгерістер телекоммуникация нарығын дамыту және тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі заң аясында енгізілді.
🔍 Сатып алушылар мен сатушылар үшін не өзгереді?
-
📲 IMEI-кодты төлемге дейін беру міндеті:
-
Сатып алушы ақшаны төлегенге дейін құрылғының сәйкестендіру кодын (IMEI) талап етуге толық құқылы.
-
Сатушы бұл мәліметтерді ұсынуға және IMEI-кодты кассалық немесе тауарлық чекке міндетті түрде жазуға міндетті.
-
-
🏛️ Мемлекеттік база арқылы тексеру:
Сатушы смартфонның мынадай талаптарға сай келетінін өздігінен тексеруі тиіс:
-
✅ Қазақстанда ресми верификациядан (тексерістен) өткеніне;
-
🔓 Бұғаттауда немесе кепілдік шектеулерінде тұрмағанына;
-
🚚 Барлық салықтар мен баждар төленіп, заңды түрде елге әкелінгеніне.
-
-
⚠️ Верификациядан өтпеген смартфон = сапасыз тауар:
Егер телефон бірыңғай мемлекеттік базада расталмаса, ол заң бойынша ақауы бар (брак) тауарға теңестіріледі. Бұл жағдайда сатып алушы:
-
💰 Ақшаны толығымен кері қайтаруды;
-
🔄 Ұқсас заңды құрылғыға айырбастауды;
-
📉 Бағасын төмендетуді немесе шығындарды өтеуді талап ете алады.
-
📲 Смартфонды сатып алмас бұрын қалай тексеруге болады?
Сатып алушыларға IMEI-кодты сатушыдан сұрап немесе құрылғы параметрінен (*#06# пәрмені арқылы) анықтап, төлем жасағанға дейін тексеру ұсынылады:
-
📱 eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы («Абоненттік құрылғының IMEI-кодын тексеру» бөлімі);
-
🌐 imei.rfs.gov.kz немесе kz-imei.kz арнайы веб-порталдарында;
-
🛒 Маркетплейстерде (мысалы, Kaspi.kz бұл тексерісті тауарды қайтару жүйесіне тікелей енгізді).
⚠️ Жеке тұлғаларға арналған маңызды шектеу:
Шетелден өзімен бірге телефон алып келетін жеке тұлғалар жеке пайдалануы үшін бір күнтізбелік жыл ішінде 2 телефоннан асырмай тегін верификациялай алады.
📊 Жаңа ережелердің негізгі түйіні:
| 📋 Параметрлер | 🔢 Мәні мен Сипаттамасы |
| • Сатып алушы құқығы | • IMEI-кодты төлем жасағанға дейін тексеру 🔎 |
| • Верификациясыз телефон | • Сапасыз (ақауы бар) тауарға теңестіріледі ⚠️ |
| • Сатушы міндеті | • Чекте IMEI-кодты көрсете отырып заңды тауар сату 🧾 |
| • Жеке лимит | • Жылына максимум 2 телефонды тегін тіркеу 📱 |
Сурет ЖИ көмегімен жасалды