Caspian News, 24 маусым. Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы заңсыз шығарылған активтерді елге қайтару, бюджет қаражатының тиімсіз жұмсалуына жол бермеу және инвесторлардың құқықтарын қорғау бағытында жүргізілген ауқымды жұмыстардың маңызды қорытындыларын ресми түрде мәлімдеді.
Қабылданған ведомствоаралық кешенді шаралардың нәтижесінде мемлекет қазынасына жүздеген миллиард теңге көлемінде заңсыз кеткен қаражат пен стратегиялық мүліктер қайтарылды.
Қайтарылған қаражат пен үнемделген миллиардтардың көрсеткіші:
Прокурорлық қадағалау және тексеру іс-шараларының нәтижесінде қаржылық ағындар мынадай негізгі бағыттар бойынша мемлекет пайдасына шешілді:
-
💰 147 млрд теңге – мемлекетке өндірілген жалпы шығын көлемі. Бұл сома заңсыз иемденілген мүліктерді қайтару, төленбеген салықтарды өндіру және экологиялық зарарды өтеу есебінен қазынаға түсті.
-
🛡️ 342 млрд теңге – бюджеттің тиімсіз және заңсыз жұмсалуының алдын алу шаралары. Мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің тауарлар мен қызметтерді негізсіз жоғары бағамен шығындау жоспарлары мен артық сатып алулары дер кезінде тоқтатылды.
-
💸 40 млрд теңге – 2026 жылдың басынан бері мемлекетке қайтарылған заңсыз жылыстатылған таза активтер. Оның ішінде 37,7 млрд теңгесі – қолма-қол ақшалай түрде ұлттық валютада және шетелдік валютада қайтарылса, 2,3 млрд теңгесі – мемлекет меншігіне өткен ірі жылжымайтын мүлік нысандары.
Арнайы мемлекеттік қор: Қаражат әлеуметтік нысандарға бағытталды
Қайтарылған заңсыз активтер есебінен құрылған Арнайы мемлекеттік қордың (Спецгосфонд) қаражаты заңнама талаптарына сай толықтай елдегі ірі әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға жұмсалуда. Бүгінгі таңда осы қордың тікелей қолдауымен республика бойынша 39 ірі әлеуметтік нысан салынып, іске қосылды немесе жаңғыртудан өтті:
-
🏥 Ақтауда: Заманауи құрал-жабдықтармен жасақталған жаңа жедел жәрдем станциясы;
-
🏢 Шымкентте: Өңірдегі студенттер мен жастарға арналған кең әрі заманауи жатақхана;
-
🏟️ Астанада: Халықаралық деңгейдегі жарыстарды қабылдауға қауқарлы Қажымұқан атындағы орталық стадионды ауқымды жаңғырту (реконструкциялау) жұмыстары;
-
✈️ Балқашта: Өңірдің туристік әлеуетін арттыратын, толықтай реконструкциядан өткен халықаралық әуежай.
Инвесторларды қорғау және халықаралық құқықтық ынтымақтастық
Экономикалық тұрақтылықты нығайту мақсатында қазіргі уақытта прокурорлардың тікелей құқықтық сүйемелдеуінде және бақылауында 3 мыңнан астам инвестициялық жоба бар. Сәтті іске қосылып, бұл жобалар толық өндірістік қуатына енген жағдайда, ел көлемінде 600 мыңнан астам жаңа білікті жұмыс орны ашылады деп жоспарлануда.
Сонымен қатар, трансшекаралық қылмыспен күрес және «жауапкершіліктің сөзсіздігі» принципі аясында халықаралық байланыстар күшейтілді. Нәтижесінде Қазақстанға өзге мемлекеттерден іздеуде жүрген 27 қылмыскер экстрадицияланды, сондай-ақ шетелдік әріптестердің ресми сұрау салулары бойынша басқа мемлекеттерге құқық бұзған 70 айыпталушы заң аясында екіжақты келісімшарттар негізінде тапсырылды.
Бас прокуратураның активтерді қайтару және бюджетті қорғау көрсеткіштері (2026 жыл):
| Қаржылық бағыттар мен нәтижелер | Көлемі (Теңгемен) | Қаражаттың негізгі көздері мен тетіктері | Іске асырылған басты әлеуметтік нысандар |
| 🛡️ Бюджетті тиімсіз жұмсаудан қорғау | 📊 342 млрд теңге | Мемлекеттік сатып алулардағы негізсіз жоғары бағалар мен артық шығындарды жою. | • Ақтаудағы жедел жәрдем станциясы;• Шымкенттегі студенттер жатақханасы. |
| 🛢️ Өндірілген жалпы шығын | 💸 147 млрд теңге | Заңсыз мүліктер, салықтық берешектер және экологиялық зарарды өтеу төлемдері. | • Астанадағы Қажымұқан стадионын жаңғырту;• Балқаш халықаралық әуежайы. |
| 🔄 Қайтарылған заңсыз активтер | 💰 40 млрд теңге | • 37,7 млрд теңге — қолма-қол ақша;• 2,3 млрд теңге — жылжымайтын мүлік. | 39 ірі әлеуметтік нысан Арнайы мемлекеттік қор (Спецгосфонд) есебінен қаржыландырылд |