Caspian News, 2 маусым. Парламент Мәжілісінің Әлеуметтік-мәдени даму комитетінде мектепке дейінгі білім беру саласындағы қордаланған өзекті мәселелер мен жүйелі кемшіліктер ашық талқыланды. Депутаттар балабақшалардағы кадр тапшылығы, заңнамалық нормалардың толық орындалмауы және балалар дамуындағы кешеуілдеу үрдістеріне баса назар аударды.
Асхат Аймағамбетов: «6 жасқа толған баланы балабақшадан шығармау керек»
Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов балабақшаларда қолданыстағы заң талаптарының толық орындалмай отырғанын сынға алды. Ол 6 жасқа толған балаларды оқу жылы аяқталғанға дейін балабақшадан шығармау нормасын қатаң бақылауға алуды талап етті. Сонымен қатар, тәрбиешілердің жалақысын арттыру, жұмыс жүктемесін азайту және аз қамтылған отбасылардан шыққан балаларды тегін тамақпен қамтамасыз ету мәселелерін көтерді.
Асхат Аймағамбетов, ҚР Парламент Мәжілісінің депутаты:
«Бала қаңтарда 6 жасқа толады делік. Оны балабақшадан шығарып жібереді. Ал мектепке ол тек күзде барады. Осы аралықта бала қайда болады? Ата-анасы не істеуі керек? Жұмысын тастай ма? Сондықтан біз бұл мәселені заң арқылы шешкен болатынбыз. Депутаттар бұл мәселені заңнамалық деңгейде шешті, енді оның нақты орындалуын қамтамасыз ету қажет. Өкінішке қарай, қазіргі таңда бұл норма толық жүзеге асырылып жатыр деп айта алмаймыз.»
Кадр тапшылығы және гранттардың азаюы
Депутат Екатерина Смолякова мектепке дейінгі білім беру мекемелеріндегі мамандардың жетіспеушілігі бойынша дабыл қақты. Оның мәлімдеуінше, төмен жалақы мен мемлекеттік гранттардың қысқаруы кадр дағдарысын тереңдете түскен.
-
📉 Ағымдағы тапшылық: Қазіргі уақытта елдегі балабақшаларға 18 мың маман жетіспейді.
-
🔮 Болжам: Егер жағдай өзгермесе, 2030 жылға қарай маман тапшылығы 20 мыңға жетуі мүмкін.
-
🎓 Гранттардың қысқаруы: «Мектепке дейінгі тәрбие» мамандығына 2023 жылы 1382 грант бөлінсе, биыл бұл көрсеткіш 738-ге дейін азайған.
-
🏃♂️ Тұрақтамау: Осы мамандық бойынша диплом алған түлектердің тек 30 пайызы ғана өз кәсібі бойынша жұмысқа қалады.
Балалардың дамуындағы кешеуілдеу және инклюзия мәселесі
Отырыста балалардың сөйлеу (ЗРР) және психикалық дамуының кешеуілдеуі (ЗПР), сондай-ақ балабақшалардың инклюзивті білім беруге дайындығы талқыланды.
| Бағыты мен көрсеткіші | Қазіргі нақты жағдайы мен мәселелері |
| Дамудың кешеуілдеуі (ЗПР, ЗРР) | Соңғы бес жылда балалардың сөйлеу тілі мен психикалық дамуының кешеуілдеуі қатты күшейген. Егер бұған балабақша деңгейінде көңіл бөлінбесе, салдары мектепте айқын көрінеді. |
| Инклюзияға дайындық деңгейі | Мамандардың пайымдауынша, балабақшалар инклюзияны енгізуге тек 60 пайызға ғана дайын. |
| Жүйелі кедергілер | Сүйемелдеу мамандарының (тьюторлардың) қатты тапшылығы және балабақшаларды арнайы жабдықтаудың жетіспеушілігі. |
Мәжіліс депутаттары аталған жүйелі мәселелерді шешу үшін мемлекеттік органдар тарапынан шұғыл және нақты шаралар қабылдануы қажеттігін атап өтті.