Caspian News, 1 шілде. Қазақстандықтардың несиелік қарыз жүктемесін азайту және мерзімі өткен берешектерді оңтайлы шешу бағытында маңызды қадам жасалды. Елімізде тұтынушылық кепілсіз кредиттер бойынша қарыздарды ұжымдық реттеуге арналған Finkelisim.kz бірыңғай цифрлық платформасы ресми түрде іске қосылды.
Жаңа ауқымды жобаны ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Бірінші кредиттік бюромен бірлесе отырып әзірлеген. Платформа 2026 жылғы 1 шілдеден бастап толыққанды жұмыс істеуге көшті. Енді азаматтар бірнеше қаржы ұйымына жүгінбей, банк және микроқаржы омбудсмандарының қатысуымен, медиация тәртібі арқылы «бір терезе» қағидаты бойынша несиесін реттей алады.
Платформа кімдерге арналған және негізгі талаптары қандай?
Finkelisim.kz сервисі бір уақытта бірнеше несие берушінің — банктердің, микроқаржы ұйымдарының (МҚҰ) немесе коллекторлық агенттіктердің алдында мүлік кепілдігісіз алынған тұтынушылық кредиттер бойынша берешегі бар азаматтарға арналған.
📊 Өтініш берушіге қойылатын басты шарттар:
🚷 Мерзімнің өтуі: Екі немесе одан да көп кредитор алдында несие төлеу мерзімі 90 күннен асқан болуы тиіс;
💵 Қарыз көлемі: Кредиттер бойынша жалпы қарыз сомасы 150 АЕК пен 1600 АЕК аралығын құрауы қажет. 2026 жылғы көрсеткішпен алғанда бұл шамамен 648 750 теңгеден 6 920 000 теңгеге дейінгі аралықты қамтиды;
⚖️ Заңдық шектеулер: Берешек бойынша сот актілері, нотариустардың атқарушылық жазбалары немесе мәжбүрлеп өндіріп алу (бұғаттау) шаралары әлі басталмаған болуы шарт.
❌ Қандай қарыздар жүйеге кірмейді: Ипотекалық қарыздар, автокредиттер, бизнеске арналған несиелер, алаяқтық жолмен рәсімделген кредиттер, әскери қызметтегілердің шегерімдері, бұрыннан медиациясы бар немесе банкроттық рәсімге енген қарыздар бұл платформа арқылы қаралмайды.
Жеңілдіктер мен Төлем кестесінің жасалуы
Қарыз алушы үшін бұл ұжымдық реттеу рәсіміне қатысу мүлдем тегін. Тек медиатор қызметі бөлек есептеледі, алайда 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін медиаторлардың барлық шығындарын банк және МҚҰ омбудсмандары өз мойнына алып, өтеп береді.
Өтініш мақұлданған жағдайда, азаматтарға қарызды өтеудің бірыңғай ортақ кестесі ұсынылады. Төлем мерзімі жалпы азаматтар үшін 5 жылға (60 ай) дейін, ал әлеуметтік осал топтар (ХӘОТ) мен атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алушылар үшін 7 жылға (84 ай) дейін ұзартылуы мүмкін.
Несиені өтеудің есептелген бірыңғай тарифтік кестесі (2026 жыл):
| 👥 Санаттар мен Шарттар | 💰 1 миллион теңгеге дейінгі қарыз | 💳 5-7 миллион теңге аралығындағы қарыз |
| Жалпы азаматтар үшін (Стандартты есеп) | • Мерзімі: 12 айға дейін;• Ай сайынғы төлем: ~84 000 теңге. | • Мерзімі: 60 айға (5 жыл) дейін;• Ай сайынғы төлем: ~117 000 теңге. |
| Әлеуметтік осал топтар (ХӘОТ / АӘК) (Жеңілдікті есеп) | • Merзімі: 18 айға дейін;• Ай сайынғы төлем: ~56 000 теңге. | • Мерзімі: 84 айға (7 жыл) дейін;• Ай сайынғы төлем: ~84 000 теңге. |
Өтініш беру мен қараудың цифрлық механизмі
⚠️ Маңызды ескерту: Құжаттарға қол қойылған сәттен бастап кредиторлар қарызды мәжбүрлеп өндіруді уақытша тоқтатады. Азамат бірыңғай кестемен төлем жасап отырады. Алайда, егер төлем 40 күннен артық кешіктірілсе, келісім бұзылып, несие берушілер қарызды қайта өндіруге құқылы болады. Мұндай жағдайда азамат бұл бағдарламаға екінші рет қайта қатыса алмайды. Қарызын өтеуге мүлде қауқарсыз жандар заң аясында соттан тыс банкроттық рәсіміне өтініш бере алады.