Caspian News, 15 шілде. Қазақстанның республикалық бюджетіне бағытталған салықтық жоспар толық орындалмады. Жоғары аудиторлық палатаның (ЖАП) есеп комитеті жүргізген тексеріс нәтижесінде, 2025 жылы қазынаға 730 миллиард теңге ($1,6 млрд) салықтық түсім кем түскені анықталды. Осылайша, республикалық бюджеттің салықтық кіріс жоспары 4,8%-ға орындалмай қалды.
Мұндай олқылықтың басты себептерінің бірі ретінде сарапшылар мемлекеттік кірісті болжау кезіндегі қателіктерді атап өтті. Атап айтқанда, алғашқы жоспарлы болжам негізсіз түрде 1,3 триллион теңгеге ($2,8 млрд) асыра бағаланған болып шықты.
🔍 Жоғары аудиторлық палата анықтаған жүйелі заңбұзушылықтар
Аудиторлық тексеру барысында салық және кеден саласында бірқатар өрескел қателіктер мен келеңсіздіктер әшкереленді:
-
🗂️ Салықтық тексеру қателіктері: Салық органдары тарапынан кәсіпкерлік нысандарын тексеру және салықтарды есептеу кезінде өрескел қателіктер жіберілген.
-
🚢 Заңсыз кедендік жеңілдіктер: Кейбір импорттаушы және экспорттаушы компанияларға ешқандай негізсіз және заңсыз түрде кедендік жеңілдіктер ұсынылған.
-
📦 ҚҚС (НДС) төлеудегі шикіліктер: Шетелден тауар импорттау кезінде қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу мен оны мемлекетке уақтылы аудару процесінде жүйелі бұзушылықтар орын алған.
💸 Қаржылық шығындар мен процедуралық кемшіліктер
Жоғары аудиторлық палатаның ресми мәлімдемесіне сүйенсек, анықталған кемшіліктердің жалпы сипаты төмендегідей:
-
💰 Жалпы анықталған қаржылық заңбұзушылықтар сомасы: 2,7 миллиард теңгені ($5,8 млн) құрады;
-
📑 Тіркелген процедуралық заңбұзушылықтар саны: 33 жағдай;
-
⚙️ Мемлекеттік басқару жүйесіндегі анықталған кемшіліктер: 11 жүйелі олқылық.
📊 Мемлекеттік бюджетке салық түсімдерінің орындалу талдауы (2025 жыл қорытындысы):
| 📉 Жоспардың орындалмауы | ⚙️ Болжау мен Аудит деректері | 💸 Анықталған заңбұзушылықтар | 🏛️ Негізгі себептер мен Олқылықтар |
| • Түспей қалған қаржы: 730 млрд ₸ ($1,6 млрд);• Орындалмау көрсеткіші: -4,8%;• Зардап шеккен бағыт: Республикалық бюджет. | • Болжамды асыра бағалау: 1,3 трлн ₸ ($2,8 млрд);• Тексеруші орган: Жоғары аудиторлық палата (ЖАП);• Тексеру периоды: 2025 жылдың есебі. | • Қаржылық бұзушылықтар: 2,7 млрд ₸ ($5,8 млн);• Процедуралық қателер: 33 факт;• Жүйелі кемшіліктер: 11 жүйелі олқылық. | • Салық тексерулеріндегі қателіктер;• Негізсіз кедендік жеңілдіктер беру;• Импорттық ҚҚС төлеудегі заңбұзушылықтар. |