Caspian News, 19 мамыр. Қазақстанның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Ұлттық банкі елдегі несие нарығын реттейтін маңызды бірлескен қаулы қабылдады. Жаңа құжат аясында екінші деңгейлі банктер мен микроқаржы ұйымдары (МҚҰ) үшін жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (ЖТСМ) ең жоғары шекті деңгейлері қайта бекітілді.
Ең басты өзгеріс — тұрғын үй нарығына тікелей әсер ететін ипотека пайызының төмендеуі.
Жаңа бекітілген шекті мөлшерлемелер
Елімізде қаржылық жүктемені азайту мақсатында несие түрлері бойынша ең жоғары ЖТСМ көрсеткіштері төмендегідей деңгейде белгіленді:
-
Ипотекалық тұрғын үй қарыздары: 1 шілдеден бастап ең жоғары шегі 25%-дан 20%-ға дейін төмендейді.
-
Кепілсіз банктік несиелер мен МҚҰ микронесиелері: Ең жоғары шегі — 46% болып бекітілді.
-
Кепілі бар (мүлікпен қамтамасыз етілген) қарыздар: Жылдық мөлшерлеме 35%-дан аспауы тиіс.
Банктер несие беруді азайта бастады: Мақұлдау көрсеткіші төмендеді
Сыйақы мөлшерлемесінің төмендеуі (яғни банктердің несиеден табатын таза пайдасының шектелуі) нарыққа бірден әсер ете бастады. Қаржы институттары тәуекелдерді азайту үшін ипотека беру шарттарын қатайтты. Салдарынан банктердегі ипотеканы мақұлдау көрсеткіші 35%-дан 23%-ға дейін күрт төмендеп кеткен.
Сарапшылардың болжамына сүйенсек, алдағы уақытта екінші деңгейлі банктер тәуекелі жоғары саналатын қайталама нарықтағы (бұрыннан бар үйлер) пәтерлерге ипотекалық қарыз беруді мүлдем тоқтатуы да мүмкін.
Жылжымайтын мүлік бағасы арзандай ма?
Мамандардың айтуынша, банктердің талапты күшейтуі мен қарыз алудың қиындауы нарықтағы сатып алу қабілетін төмендетеді. Сұраныс азайғандықтан, алдағы жаз айларында жылжымайтын мүлік бағасының біраз төмендеуі ықтимал.
Сонымен қатар, қазіргі уақытта реттеуші органдар ипотека пайызын бастапқы жарна көлеміне байланыстыру әдістемесін әзірлеп жатыр. Оған сәйкес, болашақта қарыз алушының алғашқы жарнасы неғұрлым көп болса, ипотека пайызы соғұрлым төмен және тиімдірек болмақ. Жаңа ережелердің негізгі бөлігі 16 мамырдан бастап іске қосылса, ипотекаға қатысты 20%-дық шектеу 1 шілдеден бастап ресми күшіне енеді.