Caspian News, 30 маусым. Қазақстанның азаматтық авиация саласы мен көлік инфрақұрылымында тарихи бетбұрыс орын алды. Мемлекет басшысы елдегі қалалық әуе ұтқырлығын (Urban Air Mobility) және eVTOL (тік ұшып-қонатын электрлі ұшу аппараттары) инновациялық технологияларын жедел дамытуға берік құқықтық негіз қалайтын маңызды заңнамалық түзетулерге қол қойды.
Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің ресми хабарлауынша, бұл заң жаңа буын ұшу аппараттарын пайдаланудың халықаралық ережелерін бекітті. Осы қадам арқылы Қазақстан дрон мен әуе таксилерін заңдық реттеуде әлемдік озық жүйесі қалыптасқан АҚШ, Еуроодақ, Оңтүстік Корея және Қытай сияқты дамыған алпауыт мемлекеттердің қатарына ресми түрде қосылды.
Инфрақұрылым мен қауіпсіздік: Заңда не қарастырылған?
Енгізілген жаңа ережелер елдің әуе кеңістігін заманауи ұшатын гаджеттер мен инновациялық көліктер үшін барынша қауіпсіз, бақылаулы әрі жүйелі етуді көздейді. Заң аясында салаға мынадай маңызды жаңалықтар мен терминдер енгізілді:
-
🛸 «Озық әуе ұтқырлығы» ұғымы: Заңнамалық деңгейде бұл түсінік бекітіліп, оның қала ішіндегі және өңіраралық бағыттары нақты жіктелді;
-
🏢 Вертипорттардың құқықтық мәртебесі: Ұшатын таксилер мен дрон-курьерлерге қызмет көрсететін, олардың тік ұшып-қонуына арналған заманауи арнайы әуежайлардың мәртебесі анықталды;
-
💻 UTM (Unmanned Traffic Management) жүйесі: Пилотсыз аппараттардың аспандағы қозғалысын автоматты түрде реттеп, қауіпсіздігін қадағалайтын ортақ цифрлық платформа заңдастырылды;
-
🔐 Киберқауіпсіздік сүзгісі: Азаматтық дрондар мен пилотсыз авиациялық жүйелердің басқару пульттері мен жүйелеріне хакерлік шабуылдар жасалуының алдын алу үшін киберқауіпсіздікке ең жоғары талаптар қойылды;
-
📋 Сертификаттау тетігі: Жаңа техниканы ел аумағында әзірлеушілер, тікелей өндірушілер және оны коммерциялық мақсатта пайдаланатын операторлар үшін арнайы лицензия мен сертификат алу механизмдері енгізілді.
Болашақтың эко-көлігі және жаңа нарық
Сарапшылардың пікірінше, бұл заңнамалық шешім алдағы уақытта еліміздің ірі мегаполистерінде (Алматы, Астана, Шымкент т.б.) жолаушылар мен шұғыл жүктерді тасымалдайтын экологиялық таза әуе таксилерінің жедел дамуына жол ашпақ. Сонымен қатар, бұл қадам пошталық және курьерлік дрон нарығының, төтенше жағдайлар кезіндегі жедел медициналық көмек көрсету мүмкіндіктерінің аясын айтарлықтай кеңейтеді.
Қазақстанда пилотсыз авиация мен аэротаксиді заңдастыру көрсеткіштері (2026 жыл):
| 🛸 Реттелетін негізгі технологиялар | 🏢 Жаңа инфрақұрылымдық нысан | 💻 Әуе қозғалысын басқару жүйесі | 🛡️ Ең басты қауіпсіздік талабы |
| • eVTOL (электрлі ұшу аппараттары);• Urban Air Mobility (қалалық әуе ұтқырлығы). | 🛫 Вертипорттар (Тік ұшып-қонатын аэротакси бекеттері). | 📱 UTM цифрлық жүйесі (Пилотсыз көлік қозғалысын басқару). | 🔐 Қатаң киберқауіпсіздік және операторларды міндетті сертификаттау. |