Caspian News, 24 маусым. Батыс Қазақстан облысында мемлекеттік бюджетке орасан зор зиян келтірген қылмыстық топтың жолы кесілді. Өңірлік Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің (ЭТТД) мамандары жүргізген жедел іздестіру шараларының нәтижесінде, жалпы құны 900 миллион теңгені құрайтын жалған шот-фактуралар рәсімдеумен айналысқан заңсыз топ құрықталды.
Тергеу мәліметтеріне сүйенсек, бұл қылмыстық схеманың басында тұрған негізгі күдікті бұған дейін де дәл осындай қаржылық заңбұзушылықтары үшін сотты болған екен. Ол өзінің ескі «кәсібіне» қайта кірісіп, 2023 жылдан бастап екі бірдей коммерциялық компанияны басқа тұлғалардың атына заңсыз тіркеген. Алайда, құжат жүзіндегі бұл формалды басшылар іс жүзінде кәсіпорындардың қызметінен мүлдем бейхабар болып шықты.
Қағаз жүзіндегі сауда және қолма-қол ақшаға айналдыру схемасы
Қылмыстық топ құрған фирмалар ешқандай шынайы өндірістік немесе коммерциялық белсенділікпен айналыспаған. Күдіктілер салықтан жалтару мақсатында мынадай заңсыз әдістерді қолданған:
-
🏢 «Ауадан» жасалған тауар айналымы: Қағаз жүзінде арматурадан бастап құрылыс битумына дейінгі әртүрлі материалдарды үлкен көлемде сатқан болып көрсеткен. Бұл операциялардың барлығы тек жалған шот-фактуралар арқылы рәсімделіп, негізгі мақсат — қаражатты заңсыз жолмен қолма-қол ақшаға айналдыру (обналичка) болған.
-
🚜 Жоқ техниканы «жалға беру»: Топ мүшелері өздерінің меншігінде немесе иелігінде мүлдем болмаған арнайы ауыр техникаларды өзге кәсіпорындарға жалға бергені жөнінде де ресми құжаттарға жалған мәліметтер енгізіп отырған.
Мемлекетке келтірілген шығын және айғақты заттар
Қаржылық айла-шарғылардың салдарынан мемлекет қазынасына айтарлықтай нұқсан келді. Қазіргі уақытта істің мән-жайын анықтау мақсатында кешенді тергеу амалдары жүргізіліп жатыр.
⚖️ Лаура ОРАЗҒАЛИЕВА, Батыс Қазақстан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің аға тергеушісі:
«Бұл заңсыз схеманың кесірінен мемлекетке келтірілген шығын кәсіпорынның төленбеген салығы түрінде 250 миллион теңгені құрады. Жедел тінту шаралары кезінде аталған кәсіпорындардың көлеңкелі қызметін толықтай растайтын ресми мөрлер, электрондық флешкалар (ЭЦҚ кілттері), ноутбуктер және маңызды қаралы бухгалтерлік құжаттар табылып, айғақты зат ретінде тәркіленді. Қазіргі таңда сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдары қарқынды жүріп жатыр».
БҚО-дағы экономикалық қылмыстық істің негізгі детальдары (2026 жыл):
| Қылмыстық схеманың басталған уақыты | Жалған мәмілелердің жалпы сомасы | Мемлекетке келтірілген нақты шығын | Тәркіленген негізгі айғақтар |
| 🗓️ 2023 жылдан бастап (Екі жалған фирма арқылы). | 💰 900 миллион теңге (Жалған шот-фактуралар). | 📉 250 миллион теңге (Төленбеген салықтар түрінде). | • Фирмалық мөрлер мен флешкалар;• Ноутбуктер мен бухгалтерлік құжаттар. |