Caspian News, 24 маусым. Қазақстанның мұнай өңдеу және экологиялық бастамалар саласында «жасыл экономикаға» көшу бағытындағы өте маңызды халықаралық жоба қолға алынды. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Бельгия Корольдігіне жасаған ресми сапары аясында отандық әуе нарығын орнықты дамытуға арналған стратегиялық құжат бекітілді.
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры, Италияның жетекші «Maire S.p.A.» халықаралық инжинирингтік компаниясы және Итало-Казахстандық сауда қауымдастығы (ACIK) өзара ынтымақтастық туралы үшжақты меморандумға ресми түрде қол қойды.
Атмосфераға тарайтын көміртекті (CO₂) 80 пайызға азайту
Бұл келісімнің басты мақсаты — Қазақстан аумағында экологиялық таза, орнықты авиациялық отын (Sustainable Aviation Fuel – SAF) өндірісін жолға қою.
✈️ SAF (Орнықты авиациялық отын) деген не?
Бұл — негізінен өндірістік қалдық майлар мен биомассадан алынатын, дәстүрлі авиакеросинмен салыстырғанда атмосфераға тарайтын зиянды көміртек (CO₂) көлемін 80%-ға дейін азайтатын заманауи, жоғары технологиялық эко-отын түрі.
Еуропалық Одақ елдері ReFuelEU Aviation бастамасы аясында өз әуежайларынан ұшатын барлық әуе лайнерлері үшін SAF отынын міндетті түрде қолдану (дәстүрлі отынға араластыру) талаптарын енгізіп үлгерді. Осы орайда, Қазақстанда мұндай экологиялық өндірістің іске қосылуы отандық мұнай өңдеу зауыттарының (МӨЗ) еуропалық нарықтарға шығу мүмкіндігін арттырып, экспорттық әлеуетін мүлдем жаңа деңгейге көтереді.
Италиялық технология және «жасыл» стратегия
Жобаның басты серіктесі — италиялық «Maire S.p.A.» концерні төмен көміртекті энергетика, жаңартылатын қуат көздері және мұнай-химия инженериясы саласында әлемдік көшбасшылардың бірі саналады.
Италиялық алпауыттың жоба аясындағы негізгі міндеттері:
-
🛠️ Қазақстанға эко-отын өндірісінің озық технологиялық шешімдерін енгізу;
-
📊 Ауқымды жобаның техникалық-экономикалық негіздемесін (ТЭН) халықаралық талаптарға сай әзірлеу;
-
🏭 Еуропалық қатаң экологиялық стандарттарға жауап беретін заманауи эко-отын зауытының құрылысын жүргізуге көмектесу.
Бұл бастама отандық авиация паркін халықаралық экологиялық нормаларға сәйкес жаңартуға жол ашып, еліміздің жаһандық деңгейдегі климаттың өзгеруіне қарсы күрес және «жасыл экономиканы» дамыту стратегиясына қосқан үлкен үлесі болмақ.
Қазақстанда SAF отынын өндіру жобасының негізгі детальдары (2026 жыл):
| Меморандум бекітілген ая | Жобаның негізгі серіктестері | Өнімнің экологиялық тиімділігі | Мұнай-авиация саласына әсері |
| 🇧🇪 Бельгияға ресми сапар, Мемлекет басшысының қатысуымен өткен шара. | • «Самұрық-Қазына» АҚ;• 🇮🇹 «Maire S.p.A.» (Италия);• ACIK қауымдастығы. | • Зиянды қалдықтарды (CO₂) 80%-ға дейін азайту;• Қалдық майлар мен биомассадан өндірілуі. | • 🇪🇺 ЕО-ның ReFuelEU Aviation талаптарына бейімделу;• Отандық МӨЗ өнімдерінің экспорттық қуатын арттыру. |