Caspian News, 23 маусым. Бейжің мен Вашингтон арасындағы жаһандық экономикалық текетірес пен стратегиялық бәсеке жаңа деңгейге көтерілді. Қытай билігі АҚШ-тың ондаған жетекші компаниясына қарсы қатаң экспорттық және қаржылық шектеулер қолдану туралы ресми шешім қабылдады.
Бұл қадам — Вашингтонның бұған дейін қытайлық жетекші технологиялық және өнеркәсіптік кәсіпорындарға қатысты енгізген санкцияларына орай Бейжің тарапынан берілген тікелей әрі қатаң жауап ретінде бағаланып отыр. Еске сала кетейік, АҚШ әкімшілігі бұған дейін Қытайдың бірнеше ірі корпорацияларын «Қытай армиясымен байланысы бар» деп айыптап, өздерінің «қара тізіміне» қосқан болатын.
Сирек металдар, технология және қорғаныс өнеркәсібі
Қытай тарапының қабылдаған санкциялық шаралары АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздік пен қорғаныс саласына жауапты ең маңызды секторларына бағытталған:
-
🔬 Нысаналы секторлар: Бақылау тізіміне АҚШ-тың сирек кездесетін металл өндіретін кәсіпорындары мен әскери-қорғаныс кешеніне арналған заманауи технология әзірлейтін компаниялары енді;
-
🛑 Экспорттық бұғаттау: Ендігі жерде бұл ұйымдарға Қытайда өндірілген және әскери мақсатта пайдаланылуы мүмкін кез келген шикізат пен дайын тауарларды сатуға ресми түрде тыйым салынады;
-
💼 Министрлік шешімі: Қытайдың Қаржы министрлігі америкалық 46 компанияның өнімдерін мемлекеттік сатып алуға шектеу қойды. Бұл тізімге АҚШ-тың қорғаныс өнеркәсібіндегі ең ірі алпауыт корпорациялары да енген.
Мәжбүрлі шара және бірлескен кәсіпорындар статусы
Бейжің бұл шұғыл санкциялық қадамды елдің ұлттық қауіпсіздігі мен экономикалық егемендігін қорғау, сондай-ақ халықаралық міндеттемелерді тиісті деңгейде орындау мақсатында жасалған мәжбүрлі шара ретінде түсіндірді.
Дегенмен, Қытай билігі прагматикалық шешім қабылдап, енгізілген жаңа шектеулердің Қытай аумағының ішінде тікелей жұмыс істейтін, америкалық капиталдың қатысуымен құрылған бірлескен кәсіпорындарға (совместные предприятия) қолданылмайтынын нақтылады. Бұл ішкі нарықтағы өндіріс тізбегі мен жұмыс орындарын сақтап қалу үшін жасалған ерекшелік екені байқалады.
Сарапшылардың пікірінше, бұл жағдай екі держава арасындағы жаһандық сауда және технологиялық үстемдікке таластың ушыға түскенін және бұл жағдай әлемдік логистикалық тізбекке тікелей әсер ететінін сипаттайды.
Қытайдың АҚШ компанияларына қарсы санкцияларының негізгі көрсеткіштері:
| Шектеу қойылған нысандар | Соққы бағытталған салалар | Енгізілген басты тыйымдар | Шектеу қолданылмайтын аймақ |
| 🏢 АҚШ-тың 46 компаниясы(Соның ішінде қорғаныс өнеркәсібінің алпауыттары). | ⛏️ Сирек кездесетін металдар өндірісі және әскери мақсаттағы технологиялар. | • Қытай тауарларын сатып алуға тыйым;• 🇨🇳 Қытайда өндірілген әскери мақсаттағы тауарлар экспортын бұғаттау. | 🤝 Қытай аумағында орналасқан, америкалық капитал қатысқан бірлескен кәсіпорындар. |