Caspian News, 19 маусым. Біріккен Араб Әмірліктері (БАӘ) жас ұрпақтың цифрлық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында тәртіпті барынша қатайтып, әлеуметтік желілерді пайдалану ережелеріне ішінара шектеу енгізді. Бекітілген жаңа заңнамалық нормаға сәйкес, 15 жасқа толмаған балаларға өз атынан жеке парақша (аккаунт) ашуға ресми түрде тыйым салынады.
Бұл қадам — тек бір ғана аймақтың емес, қазіргі уақытта бүкіл әлемде қарқын алып жатқан жаһандық үлкен трендтің бір бөлшегі. Бүгінде дамыған мемлекеттер балалардың психологиялық саулығын қорғау және киберқауіпсіздікті күшейту мақсатында заңнамалық шектеулерді жаппай енгізуде.
Әлем елдеріндегі жас ерекшелік шектеулері мен қатал шаралар:
Қазіргі уақытта виртуалды әлемге тосқауыл қойып, жасөспірімдердің белсенділігін заңмен реттеген мемлекеттердің тізімі мынадай:
-
🇦🇺 Австралия (16 жас): Әлемде бірінші болып 16 жасқа дейінгі жасөспірімдердің әлеуметтік желілерді пайдалануына заң жүзінде мүлдем тыйым салды.
-
🇮🇩 Индонезия және 🇲🇾 Малайзия (16 жас): Оңтүстік-Шығыс Азия аймағында көш бастап, 16 жасқа толмаған балалардың аккаунттарын жаппай бұғаттауды қолға алды.
-
🇨🇳 Қытай (Арнайы режим): Мұнда 14 жасқа дейінгі балалар үшін арнайы «жасөспірімдер режимі» енгізілген. Балаларға желіде күніне тек 40 минут қана отыруға рұқсат берілген және түнгі уақытта қосымшалар қызметі мүлдем тоқтатылады.
-
🇬🇧 Ұлыбритания мен 🇨🇦 Канада (16 жас): 16 жасқа толмаған өрендерге әлеуметтік желілерді шектейтін арнайы заң жобаларын ресми түрде бекітті.
-
🇹🇷 Түркия мен 🇫🇷 Франция (15 жас): 15 жасқа дейінгі балалардың ата-анасының жазбаша немесе электронды ресми рұқсатынсыз желіге тіркелуіне заңмен қатаң шектеу қойды.
Сонымен қатар, 🇪🇸 Испания, 🇳🇴 Норвегия және 🇸🇪 Швеция сияқты еуропалық жетекші елдер де заңнамалық деңгейде 15-16 жас аралығындағы жасөспірімдерге желіні пайдалануға тыйым салу немесе шектеу қою мәселесін парламент мінберлерінде қызу талқылап жатыр.
Бұғаттаудың басты себебі неде?
Халықаралық сарапшылар мен психологтардың пайымдауынша, мемлекеттердің мұндай радикалды қадамдарға баруына мынадай қауіпті факторлар негіз болған:
🖥️ Кибербуллинг: Виртуалды кеңістіктегі интернеттегі қудалау, қорқыту және психологиялық қысымның белең алуы;
📱 Гаджеттерге тәуелділік: Балалардың шынайы өмірден алшақтап, ойын және әлеуметтік платформаларға тәуелді (ноофобия) болуы;
🧠 Эмоционалды дағдарыс: Тұрақсыз ақпараттық ағымның жасөспірімдердің эмоционалды тұрғыда қалыптасуы мен психикалық дамуына тигізетін орасан зор кері әсері.
Әлем мемлекеттеріндегі әлеуметтік желілерді шектеу картасы:
| Мемлекеттер | Енгізілген жас шектеуі | Ереже сипаты мен ерекшелігі | Негізгі енгізу мақсаты |
| 🇦🇺 Австралия, 🇮🇩 Индонезия,🇲🇾 Малайзия, 🇬🇧 Ұлыбритания,🇨🇦 Канада | 🔞 16 жасқа дейін | Әлеуметтік желілерді пайдалануға және аккаунт ашуға толық заңдық тыйым салу/бұғаттау. | 🛡️ Балалардың психикасын қорғау және киберқауіпсіздік. |
| БАӘ, 🇹🇷 Түркия,🇫🇷 Франция | 🔞 15 жасқа дейін | Жеке парақша ашуға тыйым салу немесе ата-ананың міндетті рұқсатын талап ету. | 👤 Виртуалды кеңістіктегі бақылауды күшейту. |
| 🇨🇳 Қытай | 🔞 14 жасқа дейін | Күніне тек 40 минуттық шектеу және түнгі уақытта қосымшаларды толық өшіру. | ⏳ Гаджеттерге тәуелділікті жою. |