Caspian News, 16 маусым. Қазақстанның Еуразия құрлығындағы басты көлік-логистикалық хабқа айналу жоспары әзірге тек қағаз жүзіндегі мақсат болып қалып отыр. Үкімет отырысында ҚР Премьер-министрі Олжас Бектенов «Қазақстан темір жолы» (ҚТЖ) ұлттық компаниясының транзиттік тасымал көлемі бойынша бекітілген жоспардан айтарлықтай қалып қойғанын ашық айтып, компания басшысына қатаң ескерту жасады.
Биыл ұлттық оператордың алдында транзиттік тасымалды 55 миллион тоннаға жеткізу туралы үлкен міндет тұр. Алайда, қазіргі көрсеткіштер бұл жұмыстың тиісті деңгейде атқарылмай жатқанын көрсетті.
Жоспардан 30 пайызға артта қалу
Үкімет басшысы Олжас Бектенов ҚТЖ басқарма төрағасы Талғат Алдыбергеновтің өзіне жүктелген тікелей міндетті — транзит жоспарын 30%-ға орындамағанын нақты сандармен шүйліге жеткізді:
«Сіздің алдыңызда транзиттік тасымал көлемін 55 млн тоннаға жеткізу мақсаты тұр. Алайда жоспардан 30 пайызға артта қалып келесіздер. «Қазақстан темір жолы» қазіргі уақытқа дейін белгіленген 23 млн тоннаның орнына небары 16 млн тонна жүк тасымалдаған. Сондықтан бұл мемлекеттік маңызды мақсатты толықтай орындау — сіздің жеке жауапкершілігіңізде».
ҚТЖ жауабы: «Біз тасымалдаушымыз, бәрін жеткіземіз»
Сынға жауап берген «Қазақстан темір жолы» ҰК АҚ басқарма төрағасы Талғат Алдыбергенов қазіргі ахуалға алаңдауға ешқандай негіз жоқ деп есептейді. Оның пайымынша, компанияның техникалық мүмкіндігі жеткілікті:
«ҚТЖ 55 млн тонна транзитті өткізуге толық дайын. Өзінің қолданыстағы инфрақұрылымы мен қазіргі уақытқа дейін жүргізілген жаңғырту жұмыстарына сай бұл көлемді еркін атқара алады. Біз бұл тапсырманы міндетті түрде орындаймыз. Біз — тасымалдаушымыз. Бізге тапсырған жүктің бәрін межелі жеріне жеткіземіз. Үкімет тарапынан айтылған сынды толық қабылдаймын».
Стратегиялық жобалар қараша айында іске қосылады
Премьер-министрдің мәлімдеуінше, мәселе тек ағымдағы жылдың жоспарында емес. Елдің транзиттік әлеуеті қарқынды артып жатқан шақта, теміржол инфрақұрылымын дамытудың келесі кезеңіне қазірден бастап дайындалу қажет. Қазіргі таңда елде жаңа теміржол желілерін салу, локомотивтер мен вагондар паркін жаңарту, сондай-ақ вокзалдарды қайта жаңғырту бойынша ауқымды жұмыстар жүріп жатыр.
Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасымен биыл елімізде екі ірі жоба іске қосылуы тиіс:
-
🛤️ «Дарбаза – Мақтаарал» теміржол желісі;
-
🛤️ «Мойынты – Қызылжар» теміржол желісі.
Үкімет бұл стратегиялық нысандардың ағымдағы жылдың қараша айында үзіліссіз пайдалануға берілуі тиіс екенін шегелеп айтты.
Қазақстанның теміржол транзитінің даму көрсеткіштері:
| Ағымдағы жылғы меже (2026) | Қазіргі нақты тасымал | Жоспардан артта қалу үлесі | 2040 жылға арналған ұзақ мерзімді болжам |
| 📋 55 миллион тонна | 🚂 16 млн тонна (жоспар — 23 млн т) | 📉 30% артта қалу | 📈 100 миллион тонна |
Үкіметтің ұзақ мерзімді болжамына сүйенсек, Қазақстан аумағы арқылы өтетін теміржол транзитінің көлемі 2040 жылға қарай 100 миллион тоннаға жетуі тиіс. Бірақ ол үшін ҚТЖ ұлттық компаниясы ең алдымен биылғы 55 миллион тонналық міндетті межені толық әрі сапалы орындап шығуы қажет. Көлік-логистика саласындағы мемлекеттік бақылау шараларын алдағы уақытта да жіті қадағалайтын боламыз.