Атырау облысының Жылыой ауданында орын алған қолайсыз ауа райы жергілікті мал шаруашылығына үлкен зардап әкелді. Қатты толассыз жауын-шашын мен екпінді дауылды желдің салдарынан аймақта 1200-ден астам қой мен ешкі қырылып қалды.
Ресми мәліметтерге сүйенсек, үстіміздегі жылдың 2-3 маусым күндері Сарықасқа және Желтау жайлау аумақтарында шамамен 15 сағат бойы тоқтаусыз нөсер жаңбыр жауып, арты күшті желге ұласқан. Төтенше жағдай туралы хабар түскен бойда Жылыой аудандық ветеринариялық станциясының мамандары арнайы техникалармен оқиға орнына жетіп, зерделеу жұмыстарын жүргізді.
Тексеріс нәтижесінде Қосшағыл ауылдық округі, Құлсары қаласы және Майкөмген ауылдық округіне қарасты барлығы 11 шаруа қожалығының ұсақ малы жаппай қырылғаны ресми түрде анықталды.
Малдың қырылуына не себеп болды?
Ветеринар мамандар мен жергілікті шенеуніктердің алдын ала жасаған талдау болжамы бойынша, қайғылы жағдайға мына факторлар себеп болған:
-
🌧️ Гипотермия (суық өту): Жаңадан қырқылған (жүні алынған) қой-ешкілер ашық аспан астында 15 сағат бойы суық жаңбыр астында қалып, қатты тоңған;
-
🛑 Батпақ құрсауы: Әбден әлсіреген малдар жауыннан пайда болған егістік батпағына батып, шыға алмай қалған;
-
🏚️ Инфрақұрылымның жоқтығы: Жайлауға ерте көшірілген мал отарларына арналған ықтайтын арнайы қора-жайлар мен паналайтын орындардың уақытында дайын болмауы жағдайды одан сайын күрделендіріп жіберген.
Ресми шешім: «Өтемақы төленбейді»
Атырау облыстық Ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының өкілдері бұл мал шығынына байланысты зардап шеккен шаруаларға мемлекет тарапынан ешқандай қаржылай көмек немесе өтемақы берілмейтінін кесіп айтты.
Атырау облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының бөлім басшысы Сайран Ғұднан заңдық негіздерді алға тартты:
«Қазіргі таңда эпидемиологиялық жағдай толық бақылауда және тұрақтанды. Қырылған 1200-ден астам ұсақ малдың өлекселері ветеринариялық талаптарға сай түгелдей жиналып, арнайы орындарда өртеліп, көзі жойылды.
Басқарма тарапынан жүргізілген зертханалық сараптамалар барысында малдардан ешқандай аса қауіпті жұқпалы аурулар белгілері анықталған жоқ. Ал қолданыстағы заңнамаға сәйкес, мал шығыны тек аса қауіпті инфекциялық аурулар салдарынан болғанда ғана мемлекет есебінен өтемақы төленеді. Табиғи факторлар мен күтімнің нашарлығынан болған шығындар өтемақы төлеуге жатпайды».
Жылыой ауданындағы мал шығынының детальдары:
| Қырылған мал саны | Зардап шеккен шаруалар | Негізгі аймақтар | Басқарманың шешімі |
| 🐑 1200-ден астам қой-ешкі | 11 шаруа қожалығы | Қосшағыл, Майкөмген, Құлсары | ❌ Өтемақы төлеуден бас тартылды |
Бұл шешім жергілікті фермерлер мен шаруа қожалықтарының иелеріне ауыр соққы болып тиді. Дегенмен, жауапты ветеринария мамандары алдағы уақытта ауа райының құбылмалы мінезін ескеріп, мал қырқу науқанын нақты климаттық болжамдарға сәйкес жүргізуді және жайлаудағы ықтасын қораларды алдын ала сайлап алуды қатаң ескертеді.