Caspian News, 5 маусым. Жайық өзеніндегі су көлемінің азаюы мен Каспий теңізінің тартылу процесі бүгінгі таңдағы ең күрделі әрі кезек күттірмейтін экологиялық сын-қатерлердің біріне айналып отыр. Мамандардың ресми деректеріне сүйенсек, Маңғыстау облысының жағалау бағытында теңіз деңгейі 30-35 шақырымға дейін ішке қарай шегінген. Мұның соңы топырақтың жаппай тұздануына, аймақтағы тұтас экожүйелердің тозуына және балықтардың уылдырық шашатын табиғи орындарының күрт қысқаруына әкеп соқтыруда.
Осы өзекті мәселелерді заңнамалық және мемлекеттік деңгейде шешу мақсатында Атырауда Қазақстан Республикасында Орнықты даму саласындағы ұлттық мақсаттар мен міндеттердің іске асырылуына мониторинг жүргізу жөніндегі Парламенттік комиссияның XII отырысы ұйымдастырылды. Алқалы жиынға ҚР Парламенті Сенатының Төрағасы Мәулен Әшімбаев тікелей төрағалық етті.
Сенат Төрағасы: «Каспий мәселесі жаһандық сипат алды»
Мәулен Әшімбаев өз сөзінде Мемлекет басшысының бұл бағытта халықаралық деңгейде көтеріп жүрген сыртқы саяси бастамаларына тоқталып өтті.
Мәулен Әшімбаев, ҚР Парламенті Сенатының Төрағасы: «Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Каспий теңізі деңгейінің төмендеуі әлдеқашан өңірлік шеңберден шығып, жаһандық сипат алғанын әрдайым айтып келеді. Осы сын-қатерді еңсеру үшін Қазақстан Каспий теңізінің су ресурстарын сақтау жөніндегі мемлекетаралық бағдарлама әзірлеуге бастамашы болды.
Мемлекет басшысы су мәселері бойынша халықаралық күн тәртібін ілгерілету мақсатымен Шанхай ынтымақтастық ұйымы аясында Астанада Су проблемаларын талдау орталығын құруды да ұсынды. Сондай-ақ БҰҰ-ның мамандандырылған агенттігі ретінде Халықаралық су ұйымын құру бастамасын көтерді. Жайық өзеніне қатысты мәселе де аса өзекті. Бұл түйткілдерді бір-бірінен бөлек қарастыруға болмайды.»
🏛 Жиынға қатысушылар және талқыланған тақырыптар
Парламенттік комиссияның жұмысына мемлекеттік органдардың бірінші басшылары мен халықаралық деңгейдегі сарапшылар толық құрамда қатысты:
-
Ресми тұлғалар: Сенат пен Мәжіліс депутаттары, Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов, Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов.
-
Ведомство өкілдері: Ауыл шаруашылығы, Экология және табиғи ресурстар, Ұлттық экономика министрліктерінің жауапты мамандары.
Отырыс барысында өңірдегі су бассейндерінің қазіргі экологиялық ахуалы, балық қорының азаюы және табиғи ортаға адам факторының, яғни антропогендік әсердің күшеюі жан-жақты сараланды.
Сарапшы ескертуі: «Солтүстік Каспийдің мүлдем құрғап қалу қаупі бар»
Халықаралық деңгейдегі мамандар бұған дейін қабылданған шаралардың тиімсіз болғанын және қоршаған ортамен бірге экономикаға да үлкен соққы келетінін ашық айтты.
Болат Есекин, Су ресурстарын басқару және климаттың өзгеру мәселелері жөніндегі халықаралық сарапшы: «Бұрын Каспий теңізінде әлемдегі жабайы бекіре тұқымдас балықтар қорының 90 пайызы шоғырланған еді. Бүгінде бұл көрсеткіш іс жүзінде нөлге жуықтап, күрт төмендеді. Бұл қазіргі уақытқа дейін үкіметтер, компаниялар мен жергілікті ұйымдар тарапынан қолға алынған шаралардың мүлдем жеткіліксіз екенін айқындап отыр. Сондықтан жаңа тиімді жолдарды іздеу қажет.
Ең пессимистік болжамдар бойынша, Қазақстанға тиесілі Солтүстік Каспий бөлігі болашақта толығымен тартылып, құрғап кетуі мүмкін. Бұл тек итбалықтар мен бекіре тұқымдастарға, жалпы биоалуантүрлілікке ғана емес, біздің экономикамызға, мұнай-газ саласына, барлық көлік жоспарларымызға, стратегияларымыз бен порттарымызға үлкен қауіп төндіреді. Осыған байланысты бүгінде халықаралық ұйымдар мен мемлекеттер бірлесіп қорғаудың тиімді тетіктерін қарастыруда.»
Жергілікті жастармен кездесу
Ресми алқалы жиын аясында Астанадан келген делегация өкілдері аймақтың белсенді жастарымен еркін форматта кездесу өткізді. Басқосуға еріктілер, жас кәсіпкерлер, мәслихат депутаттары мен студенттер қатысып, өз ойларын ортаға салды. Диалго алаңында жас ғалымдарды әлеуметтік қолдау шаралары, облыс инфрақұрылымын дамыту, бюджет қаржысының тиімді игерілуі мен жастар саясатының басты мәселелері талқыланды.
Әсел Гумарова, эко-белсенді: «Бүгінгі кездесуде мемлекет тарапынан қабылданып жатқан бірқатар маңызды шешімдермен тереңірек таныстық. Өте керемет әрі нәтижелі кездесу болды. Себебі әр өңірдің жүйелі дамуына жоғары деңгейде қабылданған шешімдердің маңызы зор. Біз де өз тарапымыздан, қоғамдық деңгейдегі жұмыстарымызды белсенді жалғастыратын боламыз. Бізге қосымша күш беретін осындай маңызды қадамдар деп ойлаймын.»
Жиын қорытындысында Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаев ортаға салынған барлық ұсыныстар мен бірлескен бастамалардың іске асырылу барысы қоғамның және барлық мүдделі тараптардың тұрақты бақылауында болатынын қадап айтты.