Caspian News, 5 маусым. Қазақстанда мыңдаған жеке кәсіпкердің зейнетақысы әділетсіз есептеліп жатыр. «Ақ жол» партиясының парламенттегі депутаттары бұл мәселені жоғары деңгейде көтеріп, Еңбек министрі Асқарбек Ертаевтың атына арнайы сауал жолдап, дабыл қақты. Партия өкілдерінің мәлімдеуінше, мемлекеттің әкімшілендіру тәсілдерін өзгертуі кезінде заңға бағынып, төлемдерін уақытылы жасаған мыңдаған азаматтың болашағына кері әсерін тигізіп отыр.
Проблеманың мәні: Тоқсандық төлем мен айлық есептің қайшылығы
Мәселенің туындау себебі мен қазіргі есептеу жүйесіндегі заңдық олқылықтар мынадай жайттарға байланысты:
-
🗓 Кезең сипаты: 1998-2011 жылдар аралығында арнаулы салық режимі аясында жұмыс істеген жеке кәсіпкерлер міндетті зейнетақы жарналарын сол уақыттағы заң талаптарына сәйкес тоқсан сайын (үш айда бір рет) төлеп отырған.
-
📊 Есептеу жүйесінің өзгеруі: Бүгінгі таңда азаматтардың зейнетке шығу кезіндегі еңбек өтілі «ай сайынғы қағидат» бойынша есептеледі.
-
📉 Салдары: Осының салдарынан, кезінде тоқсан сайын заңды түрде аударылған зейнетақы жарналарының бір бөлігі қазіргі жүйеде еңбек өтілі ретінде танылмай қалуда. Ондаған жыл бойы кәсіпкерлікпен айналысып, барлық міндетті төлемдерін уақытында жасаған азаматтардың зейнетақысы тым төмен мөлшерде тағайындалып жатыр.
Депутат үні: «Нақты 30 жыл еңбектің тек 14 жылы ғана есептелген»
Мәжіліс депутаты Серік Ерубаев бұл мәселенің жекелеген адамдардың емес, ел экономикасының қалыптасуына тікелей үлес қосқан мыңдаған кәсіпкердің басындағы жүйелі проблема екенін жеткізді.
Серік Ерубаев, ҚР Парламент Мәжілісінің депутаты: «Кездесу барысында келтірілген нақты мысалдардың біріне тоқталсақ: Азамат өмір бойы 30 жыл еңбек етіп, заңнамада көзделген барлық міндетті төлемдерді уақытылы аударған. Алайда, бүгінгі есептеу тәртібі бойынша оның нақты 30 жылдық еңбек өтілінің тек 14 жылы ғана есепке алынып, зейнетақысының мөлшері едәуір төмендеген.
Бүгінгі зейнетақы жинақтарының жеткіліктілік шегін арттыру мәселесі талқыланып жатқан жағдайда, еңбек өтілі мен зейнетақы жарналарын есепке алудағы мұндай олқылықтар мыңдаған кәсіпкердің болашақ зейнетақысының нақтылығына алаңдаушылығын күшейтіп отыр. Мәселенің түп-төркіні азаматтардың заң талаптарын бұзуында емес, бұрынғы және қазіргі есепке алу тәсілдерінің айырмашылығында. Сондықтан мемлекет әкімшілендіру тәртібіндегі өзгерістердің теріс салдарын азаматтардың мойнына артпауы тиіс деп есептейміз.»
Депутаттардың Еңбек министрлігінен қойған талаптары:
Орын алған әділетсіздікті жою мақсатында «Ақ жол» партиясының өкілдері жауапты министрліктен мынадай нақты шараларды қабылдауды талап етті:
-
🔍 Нақты санды анықтау: 1998-2011 жылдар аралығында тоқсан сайын зейнетақы жарнасын тұрақты төлеген азаматтардың еліміз бойынша нақты санын айқындау.
-
🔄 Қайта есептеу: Заңды төлемдері күйіп кеткен аталған азаматтардың еңбек өтілін заң аясында қайта есептеу мүмкіндігін қарастыру.
-
⚖ Құқықты қалпына келтіру: Осы санаттағы кәсіпкерлердің зейнетақы құқықтарын толық және әділ түрде қалпына келтіруге бағытталған жүйелі мемлекеттік шаралар қабылдау.