Caspian News, 22 мамыр. Осы жылдың жаз айларында әлемдік мұнай нарығы өте күрделі дағдарысқа тап болуы мүмкін. Халықаралық энергетика агенттігінің (ХЭА) басшысы шикізат нарығындағы жағдайдың күн санап шиеленісіп бара жатқанын мәлімдеп, ресми түрде ескерту жасады.
Агенттік басшылығының нақтыланған болжамынша, ағымдағы жылдың шілде мен тамыз айларында жаһандық мұнай нарығы «қызыл аймаққа», яғни тұрақсыздық фазасына енеді.
Мамандар бұл дағдарыстың туындауына екі негізгі фактор себеп болып отырғанын алға тартады:
-
Сұраныстың күрт өсуі: Жазғы маусымда халықаралық тасымал, логистика және туризмнің белсенділігі артып, мұнай өнімдеріне деген қажеттілік ең жоғары шегіне жетеді.
-
Әлемдік мұнай қорының сарқылуы: Өндіріс көлемінің шектелуі мен жеткізу тізбегіндегі іркілістер салдарынан жинақталған шикізат қоры азайып барады.
Геосаяси жағдай және қорлардың таусылуы
Нарықтағы тұрақсыздықтың тереңдеуіне Таяу Шығыстағы геосаяси қақтығыстар мен әскери-саяси шиеленістер тікелей кері әсерін тигізуде. Осы тектес геосаяси факторлардың кесірінен халықаралық мұнай тасымалдау маршруттары өзгеріп, жеткізу тізбегі айтарлықтай қиындаған.
Дағдарыстың бастапқы кезеңінде дамыған мемлекеттердің ішкі стратегиялық резервтері нарықтағы баға мен ұсынысты бірқалыпты ұстап тұруға септігін тигізген болатын. Алайда, қазіргі уақытта ол ішкі резервтер мен коммерциялық қорлар да сарқылуға шақ қалған.
Нарықты тұрақтандыру шаралары: 400 миллион баррель көмектесе ме?
Халықаралық энергетика агенттігі жаһандық нарықты реттеу және бағаның шарықтап кетуін тежеу үшін барынша құқықтық әрі экономикалық әрекеттер жасап жатыр. Дегенмен, қабылданып жатқан шұғыл шаралардың тиімділігі халықаралық сарапшылар арасында үлкен күмән тудыруда.
Дағдарысқа қарсы негізгі қадамдар:
Агенттікке мүше 32 мемлекет нарықты тұрақтандыру және тапшылық орнын толтыру мақсатында өздерінің төтенше (стратегиялық) қорларынан жалпы көлемі 400 миллион баррель мұнай шығаруға уағдаласты.
ХЭА басшылығы қажет болған жағдайда нарыққа тағы да қосымша резервтерді ұсынуға дайын екенін білдірді.
Алайда, энергетика саласының тәуелсіз сарапшылары тіпті осы орасан зор интервенциялық көмектің өзі жаз айларында күтіліп отырған үлкен сұраныс пен тапшылықты толық жабуға жеткіліксіз болуы мүмкін екенін қатаң ескертуде. Егер жағдай осы қарқынмен жалғаса берсе, жаздың соңына қарай әлемдік нарықта жанармай бағасының жаңа рекорды тіркелуі ғажап емес.