Caspian News, 22 мамыр. Қазақстанда қылмыстық және әкімшілік амнистияға қатысты мәселе қайтадан Парламент мінберіне шықты. ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаттары рақымшылықтың нақты шарттары мен тәртібін белгілейтін жаңа заң жобаларын әзірледі. Аталған құжат аясында еліміздегі бірқатар азаматтар мен кәсіпкерлік субъектілерінің мемлекетке төленбеген әкімшілік айыппұлдары кешіріліп, жеңіл қылмыс жасағандар жазадан босатылады деп күтілуде.
Кімдер қылмыстық амнистияға ілінеді?
Ұсынылған өзгерістерге сәйкес, қылмыстық амнистия негізінен мемлекетке немесе жәбірленуші тарапқа келтірілген материалдық шығыны толық өтелген немесе мүлде залал келтірілмеген істерге қатысты ғана қолданылады.
Заң жобасы бойынша жазаны жеңілдету тәртібі төмендегідей бөлінген:
-
Қылмыстық теріс қылықтар, ауырлығы жеңіл және орташа қылмыстар: Бұл санат бойынша айыпталушылар немесе сотталғандар жазадан және қылмыстық жауапкершіліктен толық босатылуы мүмкін.
-
Ауыр және аса ауыр қылмыстар: Мұндай қылмыс жасаған тұлғалар жазадан толық босатылмайды. Алайда, егер олар келтірілген залалды толық өтеген жағдайда, сот белгілеген жалпы жаза мерзімін қысқарту мүмкіндігі қарастырылып отыр.
Әкімшілік амнистия: Кімдердің айыппұлы кешіріледі?
Әкімшілік амнистия аясында азаматтар мен шағын бизнес өкілдеріне айтарлықтай қаржылық жеңілдіктер жасау көзделуде. Мәжіліс депутаты Снежанна Имашеваның мәлімдеуінше, осы заң ресми күшіне енгенге дейін уақытылы орындалмаған (төленбеген) әкімшілік айыппұлдардан мына тұлғалар босатылады:
Жеке тұлғалар (Қазақстан Республикасының азаматтары);
Отандық кәсіпкерлік субъектілері;
Жеке нотариустар мен адвокаттар;
Қандас мәртебесі бар азаматтар.
Бұл ретте қоғамдық тәртіпке және қозғалыс қауіпсіздігіне үлкен қатер төндірмейтін, мысалы, көлікте қауіпсіздік белдігін тақпау немесе тізгін ұстағанда телефон қолдану сияқты жеңіл ереже бұзушылықтар үшін салынған айыппұлдар амнистия шеңберінде толық жойылуы мүмкін.
Кімдерге кешірім жасалмайды? (Шектеулер)
Дегенмен, амнистия барлық заң бұзушыларға бірдей қолданылмайды. Адам өмірі мен денсаулығына, қоғам қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіретін өрескел құқықбұзушылықтар жасағандарға ешқандай рақымшылық жасалмайды.
Амнистияға мүлдем ілінбейтін өрескел ереже бұзушылықтар:
-
Көлік жүргізу кезінде бағдаршамның қызыл шамына өтіп кету;
-
Белгіленген жылдамдықты шамадан тыс асыру;
-
Көлікті мас күйінде басқару (алкогольдік немесе есірткілік мас болу).
Депутаттар тобы мұндай қауіпті жүргізушілерді кешіруге қоғам алдында моральдық құқығымыз жоқ екенін айтып, жол ережесін өрескел бұзатындарға қарсы мемлекеттік саясаттың кесімді әрі қатал болатынын білдірді. Қазіргі таңда заң жобасы Мәжілістің жұмыс топтарында талқыланып жатыр.