By Caspian News, 13 ақпан. АҚШ Президенті Дональд Трамп Вашингтон мен Тегеран арасындағы көпжылдық текетіресті тоқтатуы мүмкін маңызды мәлімдеме жасады. Оның айтуынша, тараптар келесі айда ортақ мәмілеге келуі ықтимал. Алайда, бұл жолы АҚШ әкімшілігінің талаптары бұрынғыдан да қатаң болмақ.
Нетаньяхудың рөлі және құпия келіссөздер
Таяуда жабық есік жағдайында өткен 3 сағаттық отырыс дипломатиялық шеңберде үлкен резонанс тудырды. Трамптың айтуынша, Иранмен диалог орнату мәселесінде Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху негізгі делдал немесе кеңесші рөлін атқарған.
«Дәл Нетаньяху мені Иранмен келіссөзге келуге көндірді», — деп ағынан жарылды АҚШ Президенті.
Көшбасшылардың нақты нені талқылағаны құпия сақталғанымен, сарапшылар бұл кездесудің негізгі тақырыбы Иранның ядролық бағдарламасы мен өңірлік қауіпсіздік болғанын айтады.
«Дипломатия немесе қысым»: Трамптың қос қырлы саясаты
Дональд Трамп келіссөздер үстелінде дипломатиялық тілмен қатар, «күш көрсету» саясатын да белсенді қолданып отыр. Ол Иран билігіне ашық ескерту жасады:
-
Мәміле мүмкіндігі: Келесі айда жаңа келісімге қол қою мүмкіндігі бар.
-
Салдары: Егер Тегеран талаптарды орындамаса, Иран үшін экономикалық және әскери жағдайдың күрт қиындайтынын қатаң ескертті.
«Егер келісім жасалмаса, оның салдары өте қиын болады», — деді Дональд Трамп.
Текетірес тарихы: Шарттар мен «қоқан-лоққы»
Осыған дейін Тегеран АҚШ-тың қойған шарттарын «егемендікке нұқсан келтіреді» деп есептеп, одан үзілді-кесілді бас тартып келген болатын. Жағдайды ушықтырған негізгі факторлар:
-
Әскери қысым: АҚШ Иран билігін көндіру үшін Таяу Шығысқа әуеден соққы жасайтын ауыр әскери техникаларын жөнелткен.
-
Экономикалық санкциялар: Иранның мұнай экспортына қойылған шектеулер елдің ішкі жағдайына айтарлықтай әсер етті.
Сарапшылар болжамы: Мәміле қаншалықты шынайы?
Дипломаттардың пікірінше, егер келісім жасалса, бұл Таяу Шығыстағы шиеленісті бәсеңдетіп, жаһандық мұнай нарығына оң әсер етуі мүмкін. Алайда, Трамптың «максималды қысым» саясаты Иранның ішкі саяси элитасы арасында қарсылық тудыруы ықтимал.
