By Caspian News, 14 қаңтар. Қазақстанда миллиондаған балалар мен жасөспірімдер ойнайтын Roblox платформасының қауіпсіздігі күмән тудырды. Мәжіліс депутаты Үнзила Шапақ бұл виртуалды әлемде балаларға қауіп төніп тұрғанын айтып, оған шектеу қоюды талап етті.
Неліктен Roblox нысанаға алынды?
Депутат Үнзила Шапақтың айтуынша, платформа тек ойын алаңы ғана емес, сонымен қатар бақылаусыз сөйлесу (чат) мүмкіндігі бар ашық әлеуметтік желіге айналған. Бұл жерде келесі қауіптер бар:
-
Киберқылмыс және педофилия: Депутаттың мәлімдеуінше, ашық платформаларда кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстық ниеті бар тұлғалар (педофилдер мен алаяқтар) өз құрбандарын іздеп, белсенді әрекет етуі мүмкін.
-
Психикалық денсаулық: Ойынның ішіндегі кейбір контенттердің бала психикасына кері әсері және ойынға тәуелділік мәселесі көтерілді.
-
Қаржылық алаяқтық: Балаларды виртуалды валюта (Robux) арқылы алдау немесе ата-анасының картасынан ақша жымқыру жағдайларының жиілеуі.
«Roblox секілді ашық онлайн-платформаларда кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстық ниеті бар тұлғалардың белсенді әрекет ететіні туралы деректер бар», — деді Үнзила Шапақ.
Құзырлы органдарға қойылған талаптар
Депутат Ішкі істер министрлігі мен Бас прокуратураға нақты тапсырмалар жүктеуді ұсынды:
-
Тексеріс жүргізу: Платформаны алаяқтық пен құқықбұзушылық белгілеріне қатысты мұқият зерделеу.
-
Шетелдік тәжірибе: Түркия және басқа да елдердің Roblox-ты бұғаттау немесе шектеу тәжірибесін зерттеу.
-
Бақылау тетігі: Платформа жұмысына қатаң бақылау орнату немесе Қазақстан аумағында оған шектеу қою мүмкіндігін қарастыру.
Roblox-тың әлемдегі жағдайы
Айта кетейік, Roblox бұған дейін бірнеше елде сынға іліккен:
-
Түркия: 2024 жылы балалардың қауіпсіздігіне қатер төндіргені үшін платформаға толық бұғаттау қойылған болатын.
-
Батыс елдері: Көптеген елдерде платформаға «ата-ана бақылауы» функциясын күшейту туралы талаптар қойылуда.
Түйін: Қазіргі уақытта Қазақстанның ресми органдары бұл мәселеге қатысты нақты шешім қабылдаған жоқ. Алайда, бұл бастама ата-аналар арасында үлкен қызу пікірталас тудыратыны анық: бір тарап бала қауіпсіздігі үшін тыйымды қолдаса, екінші тарап бұл цифрлық еркіндікті шектеу деп санайды.
