By Caspian News, 16 ақпан. Ресейлік энергетикалық алпауыт «Газпром» компаниясының қаржылық жағдайы күрт күрделенді. Forbes-тің 2025 жылдың соңында жариялаған рейтингіне сәйкес, компанияның таза қарызы 6,05 триллион рубльге (шамамен $65–70 млрд) жетіп, Ресейдегі ең ірі корпоративтік борышкер ретінде тіркелді.
Қаржылық тығырықтың себептері
Компанияның мұндай рекордтық шығынға батуына бірнеше фактор әсер еткен:
-
Экспорттың азаюы: Украинадағы соғыс пен халықаралық санкциялар салдарынан Еуропаға газ тасымалдау көлемі тарихи минимумға дейін төмендеді.
-
Салық жүктемесі: Ресей үкіметі бюджет тапшылығын жабу мақсатында компанияға қосымша пайдалы қазбаларды өндіру салығын (НДПИ) салған.
-
Инвестициялық шығындар: Жаңа нарықтарға (Қытай, Орталық Азия) бағытталған логистикалық жобалардың қымбаттауы қарыз жүктемесін арттырды.
Техникалық пайда мен нақты шығын
2023 жылды соңғы 25 жылда алғаш рет 629 миллиард рубль шығынмен аяқтаған «Газпром» 2024 жылы қағаз жүзінде пайдаға шыққан. Алайда сарапшылар бұл көрсеткіштің негізгі газ бизнесінен емес, акциялар мен дивидендтерден түскен техникалық кірістер екенін айтады.
Компанияның қарыз жүктемесінің көрсеткіші (Net Debt/EBITDA) 2.0-ден асып кетті. Бұл — халықаралық қаржы нарығында тұрақсыздықтың айқын белгісі ретінде қарастырылады.
Қазақстанға әсері қандай?
«Газпром» – еліміздің газ саласындағы негізгі серіктестерінің бірі. Ресейлік компанияның қаржылық қауқарсыздығы Қазақстан үшін келесідей тәуекелдер тудыруы мүмкін:
-
Логистикалық жобалар: Ресей газын Қазақстан мен Өзбекстанға тасымалдау бойынша бірлескен жобалардың қаржыландырылуы баяулауы мүмкін.
-
Газ бағасы: Өз шығындарын жабу үшін компания келісімшарттардағы баға саясатын қайта қарауға тырысуы ықтимал.
-
Транзиттік инфрақұрылым: Қазақстан арқылы өтетін магистральдық газ құбырларын жаңғырту жұмыстарының мерзімі шегерілуі мүмкін.
Қазіргі динамика
2025 жылдың бірінші жартыжылдығында рубль бағамының нығаюына байланысты компания қарызы 5,8 триллион рубльге дейін сәл төмендегені байқалады. Дегенмен, негізгі экспорттық нарықтардың жабық болуы компанияны ұзақ мерзімді қаржылық қысымда ұстап тұр.
